Bitwa pod Monte Cassino to jedno z najważniejszych starć II wojny światowej. Trwała od stycznia do maja 1944 roku. Polscy żołnierze pod dowództwem generała Władysława Andersa odegrali w niej kluczową rolę. Walki toczyły się o strategiczne wzgórze we Włoszech. Siły alianckie, w tym amerykańskie, brytyjskie, hinduskie i nowozelandzkie, próbowały czterokrotnie zdobyć niemieckie pozycje. Dopiero 18 maja 1944 polski oddział jako pierwszy dotarł do ruin klasztoru, przełamując niemiecką obronę.
Kluczowe informacje:- Bitwa trwała ponad 4 miesiące i składała się z czterech głównych natarć
- 2. Korpus Polski pod dowództwem gen. Andersa odegrał decydującą rolę w zwycięstwie
- W walkach zginęło 923 polskich żołnierzy, a 2931 zostało rannych
- Niemcy stracili około 20 tysięcy żołnierzy
- Zwycięstwo otworzyło aliantom drogę do Rzymu
- Obroną niemiecką dowodziła elitarna 1. Dywizja Spadochronowa
Wojska alianckie w bitwie pod Monte Cassino - pełny skład armii
W bitwie pod Monte Cassino udział wzięło kilka armii alianckich. Główne siły stanowiły oddziały brytyjskie, amerykańskie oraz polski 2. Korpus. Do walk przyłączyły się również jednostki hinduskie i nowozelandzkie. Każda z armii przydzielona była do konkretnego sektora natarcia. Łączna liczba żołnierzy po stronie alianckiej znacznie przewyższała siły niemieckie. Taka struktura pozwoliła na przeprowadzenie skoordynowanych działań z kilku kierunków jednocześnie.
| Jednostka | Dowódca |
|---|---|
| 2. Korpus Polski | gen. Władysław Anders |
| 5. Armia Amerykańska | gen. Mark Clark |
| 8. Armia Brytyjska | gen. Oliver Leese |
Polski 2 Korpus - główna siła w zdobyciu Monte Cassino
Polacy walczący w bitwie pod Monte Cassino stanowili kluczową formację. 2. Korpus Polski pod dowództwem generała Andersa liczył około 50 tysięcy żołnierzy. Wyposażeni byli w nowoczesny sprzęt brytyjski, w tym czołgi Sherman i działa samobieżne.
Polskie oddziały przeprowadziły decydujące natarcie 12 maja 1944 roku. Mimo trudnego terenu i silnego oporu nieprzyjaciela, żołnierze walczący w bitwie o Monte Cassino wykazali się niezwykłym męstwem.
Czytaj więcej: Najdłuższy strzał snajperski: Jak niemożliwe stało się możliwe?
Amerykanie i Brytyjczycy w walkach o wzgórze klasztorne
Monte Cassino wojska alianckie amerykańskie i brytyjskie rozpoczęły szturm jako pierwsze. 5. Armia Amerykańska próbowała zdobyć wzgórze w styczniu 1944 roku. 8. Armia Brytyjska przeprowadziła drugie natarcie w marcu.
- Gen. Mark Clark - dowódca 5. Armii Amerykańskiej - przeprowadził pierwsze natarcie
- Gen. Oliver Leese - dowódca 8. Armii Brytyjskiej - kierował drugim szturmem
- Obaj dowódcy zmuszeni byli wycofać swoje oddziały po poniesieniu ciężkich strat
Rola wojsk hinduskich i nowozelandzkich
Narodowości walczące w Monte Cassino obejmowały także oddziały hinduskie i nowozelandzkie. Jednostki te wspierały główne siły alianckie podczas pierwszych dwóch natarć. Wyróżniły się szczególnie w walkach w trudnym górskim terenie. Ich doświadczenie w działaniach wysokogórskich okazało się bezcenne.
Niemieckie siły obronne na Monte Cassino
Polacy i Niemcy w bitwie pod Monte Cassino stanęli naprzeciw siebie w decydującej fazie walk. Niemiecką obroną dowodziła elitarna 1. Dywizja Spadochronowa. Wspierały ją 2. i 4. dywizje górskie.
| Jednostka niemiecka | Pozycja obronna |
|---|---|
| 1. Dywizja Spadochronowa | Wzgórze klasztorne |
| 2. Dywizja Górska | Zbocza południowe |
| 4. Dywizja Górska | Zbocza północne |
1 Dywizja Spadochronowa - elitarna jednostka Wehrmachtu
Niemiecka 1. Dywizja Spadochronowa była najlepiej wyszkoloną jednostką broniącą Monte Cassino. Żołnierze byli doskonale przygotowani do walk w górskim terenie. Wykorzystywali system umocnień i bunkrów, które skutecznie blokowały kolejne natarcia aliantów.
Jak wyglądał stosunek sił walczących stron?
Bitwa pod Monte Cassino uczestnicy reprezentowali znaczną dysproporcję sił. Alianci dysponowali przewagą liczebną i materiałową. Jednak Niemcy zajmowali doskonale przygotowane pozycje obronne.
- Siły alianckie: około 100 000 żołnierzy
- Siły niemieckie: około 30 000 żołnierzy
- Stosunek sprzętu pancernego: 3:1 na korzyść aliantów
- Stosunek artylerii: 4:1 na korzyść aliantów
Znaczenie narodów walczących o Monte Cassino
Bitwa pod Monte Cassino stanowiła przykład niezwykłej współpracy międzynarodowej sił alianckich. Kluczową rolę odegrał 2. Korpus Polski, który jako jedyny zdołał osiągnąć cel i zdobyć wzgórze klasztorne 18 maja 1944 roku. Wsparcie amerykańskie, brytyjskie, hinduskie i nowozelandzkie przygotowało grunt pod ostateczny sukces.
Mimo znacznej przewagi liczebnej aliantów, niemiecka 1. Dywizja Spadochronowa skutecznie broniła swoich pozycji przez ponad cztery miesiące. Świadczy to o doskonałym przygotowaniu taktycznym i wykorzystaniu górskiego terenu przez siły niemieckie.
W końcowym rozrachunku bitwa o Monte Cassino pokazała, że o zwycięstwie zadecydowała nie tylko przewaga liczebna czy sprzętowa, ale przede wszystkim determinacja żołnierzy i umiejętne dowodzenie. Sukces Polaków, okupiony znacznymi stratami (923 poległych i 2931 rannych), otworzył aliantom drogę na Rzym i przyspieszył wyzwolenie Włoch.
